Món ăn Huế và liệu pháp chữa bệnh

Văn Hóa Việt Du lịch ẩm thực

Thứ 3, 21/01/2014 15h47

NETVIET - Không chỉ tuân thủ nghiêm ngặt những điều cấm kỵ trong việc chế biến để đảm bảo hương vị tươi ngon của thực phẩm, những món ăn Huế có tác dụng chữa bệnh cho con người.

 

 

Nói đến nét văn hoá ẩm thực Huế và liệu pháp chữa bệnh, đầu tiên phải nhắc đến những ngôi nhà vườn truyền thống. Nhà vườn Huế cho dù rộng hẹp khác nhau đều có kiến trúc tổng thể tương đối giống nhau. Bao bọc khuôn viên là những hàng cây cảnh được cắt tỉa công phu. Người Huế coi ngôi nhà vườn của mình chính là ngôi nhà của những vị thuốc chữa bệnh. Theo phương châm “thầy tại nhà thuốc tại chỗ” nhiều ngôi nhà vườn Huế cơ bản có đủ các loại cây thuốc dân gian để chủ động chữa trị các bệnh thông thường như sả, bưởi, lá chanh.

 

Trong ẩm thực Huế và liệu pháp chữa bệnh, người Huế ăn áp dụng nguyên tắc cân bằng âm dương, điều hoà hàn nhiệt trong từng món ăn để cho dễ tiêu, ăn được nhiều mà không ngán, không gây hại cho cơ thể. Như món nem lụi Huế có hương vị vừa mặn vừa ngọt, phải thêm nhiều gia vị như vị chua của khế, chát của chuối sứ, vị đặc sắc của bát nước lèo, hay vị cay của ớt. Tất cả hương vị đó dung hòa với nhau để đồng bộ với ngũ tạng, khiến món ăn thêm ngon miệng mà có lợi cho sức khỏe.

 

Bà Trương Thị Cúc – Nguyên Thư ký toàn soạn Tạp chí Sông Hương, Huế cho biết: “Nhiều người cũng đã từng hỏi tôi, vì sao những món ăn ở có nhiều gia vị và cay như thế, thậm chí có những món ăn cay chảy nước mắt. Để chống chọi lại với khí hậu Huế sơn lam chướng khí, những khí độc và độ rét, nắng thì chang chang, mưa thì rét lạnh cắt da cắt thịt như vậy, thì người ta phải nhờ vào 1 chuỗi những gia vị như ớt, tiêu, hành, tỏi, riềng, sả, gừng, nghệ, … Các món ăn đã taọ ra chất giúp cho cơ thể người ta chống chọi lại những thứ đó. Lâu dần lâu dần nó trở thành 1 tập quán, 1 thói quen ăn rất nhiều gia vị của vùng đất này.”

 

Món ăn Huế còn được lựa chọn theo mùa, dùng gia vị thích hợp với từng món ăn. Huế là xứ mưa nhiều nên dùng nhiều vị cay, đắng để phòng ngừa phong thấp theo quy luật “Ngũ hành – Ngũ khí”. Cay là cực dương, phải điều hòa bằng chua là cực âm vì thế ớt luôn kèm theo chanh. Ví dụ điển hình là với món Cơm hến nổi tiếng của xứ Huế. Ăn cơm hến thích hợp cho mùa hè, cho người tạng hoả nhiệt. Người tỳ vị hàn khi dùng cơm hến cần cho thêm các vị nhiệt, và ngược lại. Bát cơm hến đa vị, đa hương, tất cả trộn lại thành một tổ hợp có tác dụng cân bằng hàn - nhiệt. Những người không quen ăn cay, ăn rau thơm thì không nên ăn cơm hến. Không có ớt cay sẽ giảm hương vị và dễ bị đau bụng.

 

Món ăn của Huế được chế biến rất cầu kỳ, công phu, chứa đựng cả tấm lòng ở trong đó. Ngày xưa, khi chưa có bột ngọt, bột nêm như bây giờ thì làm sao mà có món ăn ngon, vậy mà món ăn Huế vẫn ngon đến nỗi người ta không thể quên được. Đó là cách chế biến của người phụ nữ Huế, rất công phu. Sau khi làm xong, người ta trình bày để cho món ăn bắt mắt, hài hòa giữa hình thức và nội dung.

 

Các món ăn của Huế, từ món “bát trân” chốn cung đình cho đến canh rau “tập tàng” trong giới bình dân, đều phảng phất mùi vị và hình bóng của các cây thuốc. Người Huế đã biết kết hợp các cây thuốc trong những món ăn hằng ngày một cách khá nhuần nhuyễn và khoa học. Đối với người nội trợ xứ Huế món ăn vừa phải ngon vừa phải lành. Món ăn ngon đồng thời là liệu pháp chữa bệnh hay.

 

Bữa ăn Huế, dẫu là bữa cơm cung đình sang trọng hay là bữa cơm dân dã cũng đều được bày biện hài hòa, nhiều màu sắc, trông rất đẹp mắt, chưa ăn đã thấy ngon miệng. Mỗi món ăn Huế ngoài hương vị đặc trưng riêng biệt của nó còn là những vị thuốc chữa bệnh quen thuộc cho sức khỏe, được người dân Huế sử dụng thường xuyên và rất coi trọng.

 

Thúy Lan