Văn hóa uống trà – Nét đẹp ngày Tết

Văn Hóa Việt Du lịch ẩm thực

Thứ 3, 11/02/2014 10h35

NETVIET - Văn hóa trà Việt không chỉ thể hiện một thức uống phổ biến trong đời sống hàng ngày, trong mỗi độ Tết đến xuân về mà còn trở thành một phong tục tập quán, một thú vui thanh tao của người Việt. Xuân về, uống chén trà ngon, tỏa hương thơm ngát để chúc nhau năm mới an khang, thịnh vượng, tận hưởng một mùa xuân thanh bình, tươi đẹp và hạnh phúc là một điều vô cùng thú vị và tao nhã.

 

Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng người dân Việt Nam coi việc uống trà cũng là một ứng xử văn hóa quan trọng và biểu hiện sự trân trọng, hiếu lễ và mến khách. Ngày Tết, uống trà là một cách để giao hòa với trời đất thiên nhiên vào ngày xuân mới, nên nhà nhà thường ưu ái chọn loại trà ngon nhất để mời khách mừng xuân mới. Trà đã đi vào tâm hồn người Việt một cách tự nhiên, tĩnh lặng. Dẫu có những thay đổi, dẫu có nhiều thức uống công nghiệp phổ biến nhưng uống trà sẽ vẫn là một nét văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.

 

 

Trivedi và thói quen gặp gỡ khách hàng mỗi khi tới quán Khazaana - Ảnh Phạm Hưng

 

Phóng viên (PV): Trong không khí vui tươi của những ngày Tết này, chúng ta sẽ cùng đến thăm ông Trivedi, người Ấn Độ, giám đốc nhà hàng Khazaana tại Hà Nội. Trước hết, xin được chúc ông một năm mới vui vẻ. Tôi rất vui khi được là vị khách đầu tiên đến xông đất nhà hàng của ông, phải không?

 

Ông Trivedi: Đúng vậy, bạn là vị khách đầu tiên trong năm mới và tôi rất muốn mời bạn dùng một chén trà.

 

PV: Cảm ơn ông. Tôi thấy nhiều hương vị được hòa trộn trong chén trà này. Không biết đó là những hương vị gì vậy?

 

Ông Trivedi: Đó là một loại trà có hương vị hoa nhài. Bên cạnh đó, bạn sẽ cảm nhận được vị đắng của trà. Đó là vị của lá chè. Điều này làm nên sự khác biệt của trà xanh.

 

PV: Vậy không biết trà hoa nhài tại Việt Nam khác hay giống với trà hoa nhài tại Ấn Độ?

 

Ông Trivedi: Chúng tôi không thường dùng trà với hoa nhài. Chúng tôi sử dụng trà lên men mà không sử dụng trà có hương vị hoa nhài.

 

PV: Nhưng tại sao người Ấn Độ lại không sử dụng trà hoa nhài vậy?

 

Ông Trivedi: Trà lên men, đây là loại trà phố biến tại Ấn Độ. Phần lớn người Ấn Độ thích hương vị lên men của trà. Đó là hương liệu mà người ta dùng để làm trà. Còn tại Việt Nam, trà được hái và đem phơi khô và dùng với nước sôi. Cách pha trà của người Ấn Độ cũng khác so với người Việt Nam.

 

PV: Vậy ông có biết nguồn gốc cây chè tại Việt Nam như thế nào không?

 

Ông Trivedi: Tôi được nghe hai câu chuyện về nguồn gốc cây chè. Đó là câu chuyện về một vị vua đang lâm bệnh và ngự y đã dâng lên một loại thuốc cho vị vua, loại thuốc đó làm từ lá chè. Câu chuyện thứ hai là về một vị sư đang tu trong một ngôi chùa. Để tu thành chính quả, vị sư này đã cắt mí mắt của mình. Mí mắt của sư rơi xuống đất và mọc thành hai cây chè. Từ đó, người dân sử dụng lá chè làm đồ uống.

 

PV: Vậy ông đã quan sát và thấy cách uống trà của người Việt trong dịp Tết này như thế nào?

 

Ông Trivedi: Trong dịp Tết, tôi thấy tất cả mọi người trong gia đình đều quây quần bên nhau và ngồi trên ghế và cùng nhâm nhi chén trà. Đó là cách mà người ta chia sẻ câu chuyện trong dịp Tết. Tất cả đều bắt nguồn từ những cốc trà. Đó là điều mà tôi đã thấy được từ những năm sống tại Việt Nam.

 

PV: Vậy ông thấy hương vị của những chén trà từ những lần trải nghiệm như thế nào?

 

Ông Trivedi: Trà là một loại đồ uống được nhiều người yêu thích. Đó là sự khởi đầu của mọi câu chuyện. Ví dụ như khi bạn đến một quán cafe, bạn sẽ thấy những người bạn, người thân trong gia đình thường uống trà. Như vậy, người ta đã nhận thấy những nét thú vị của chén trà và bắt đầu câu chuyện từ lẽ đó. Tôi thấy chén trà có nhiều nét thú vị.

 

PV: Khi một người bạn mời tôi chén trà, tôi thấy ấm áp trong lòng. Không biết ông có cảm nhận được điều này không khi một người bạn Việt Nam mời ông một chén trà?

 

Ông Trivedi: Trong dịp Tết, mời chén trà là một điều đặc biệt. Tôi cho rằng những người trong gia đình quý mến khách và họ mời khách những chén trà. Đó không phải chỉ là một chén trà, đó là cách thể hiện sự quan tâm, quý mến đối với khách. Do đó, họ mới mời chén trà khi đến nhà. Điều này thể hiện tình cảm và mang nhiều ý nghĩa.

 

Tại Ấn Độ cũng như vậy. Trước đây, trà chỉ được sử dụng trong những gia đình quý tộc. Đó là đồ uống đặc biệt. Nhưng hiện nay, trà đã trở nên phổ biến. Nếu bạn đến thăm một gia đình ở Ấn Độ và giữa hai bên có tình cảm đặc biệt, mối quan hệ này sẽ càng trở nên thắt chặt hơn. Chủ nhà sẽ mời bạn chén trà. Mặc dù cách pha trà có thể khác nhưng ý nghĩa cuối cùng đều giống nhau. Người Việt Nam muốn thể hiện tình cảm của mình thông qua chén trà, người Ấn Độ cũng vậy, họ sẽ mời chén trà.

 

Đó là lý do mà vì sao tôi cho rằng chén trà nóng là mối liên hệ giữa các quốc gia, bởi vì chúng ta có cùng suy nghĩ và đó là mối liên kết giữa văn hóa, giữa quá khứ và lịch sử. Tôi cho rằng nếu bạn nhìn vào những nước châu Á. Họ cũng có những quan niệm như vậy. Họ cùng thể hiện tình cảm thông qua chén trà. Nếu bạn nhìn vào Singapore, Malaysia, hay Pakistan, Ấn Độ, Sri Lanka, Trung Quốc,… đều có cùng quan điểm.

 

PV: Kể từ khi đến Việt Nam, ông, một người có nguồn gốc từ Ấn Độ, không biết cách uống trà của ông có thay đổi khi sống ở đây không?

 

Ông Trivedi: Như tôi đã đề cập, cách uống trà của tôi cách đây 10 năm và bây giờ đã thay đổi khá nhiều. Tôi không còn thích uống trà nóng với sữa nữa, tôi thích uống trà theo cách này. Điều này là có nghĩa là tôi thích uống trà không lên men. Nhưng tôi cũng không nói rằng cách uống trà của Ấn Độ là không tốt. Tôi thấy rằng khi uống trà, nhiều người không nên cho đường vào bởi vì đường đôi khi không tốt cho sức khỏe.

 

PV: Đúng vậy, tôi cũng biết điều này. Tôi cũng biết rằng là người ta có quan điểm rằng khi uống trà, như là loại cốc, nhiệt độ nước, hay ngay cả người mà chúng ta uống cùng và câu chuyện trò chuyện nữa.

 

Ông Trivedi: Tại Việt Nam, tôi thấy rằng người Việt Nam uống trà với cốc nhỏ. Tuy nhiên, tại Ấn Độ, người Ấn Độ uống với cốc to, khoảng 150 - 200 ml. Nếu bạn mời cốc trà nhỏ, người khách sẽ cảm thấy khó chịu. Tuy nhiên, mỗi nước lại có quan điểm khác nhau. Họ không biết điều này tại Việt Nam như thế nào. Bạn biết đó, khi đến Việt Nam, mọi thứ đều mới nhưng khi đã quen với cách uống trà tại Việt Nam và họ hiểu người dân Việt Nam, họ sẽ thấy được nét đẹp của văn hóa trà.

 

Tôi cho rằng khi uống trà tại Việt Nam, người ta uống trà sẽ có cảm nhận được vị ngọt đậm của lá trà trong họng, khi tôi uống trà và giữ nước trong miệng trong một vài giây, người ta sẽ cảm thấy được vị này. Đó là một chén trà ngon.

 

Tại Ấn Độ, cách uống trà, người ta uống trà rất nóng. Nhưng đối với tôi, tôi thích uống trà nguội hơn bởi tôi đã quen với cách uống trà của Việt Nam. Mẹ tôi lại thích uống trà nóng, mỗi người có một sở thích riêng. Ví dụ như là khi bạn pha trà, bạn mời trà ngay lúc đó. Ví dụ như khi nói về hương vị của trà, khi uống trà, bạn sẽ cảm thấy được vị ngọt khi đã uống trà. Nhưng đối với người Ấn Độ, người ta đã cho thêm đường vào trà và sẽ cảm nhận được vị ngọt ngay khi uống.

 

PV: Tôi đã biết được nhiều điều về trà hôm nay. Cảm ơn ông đã dành thời gian cho VTC10-NETVIET. Chúc ông năm mới vui vẻ.

 

Ông Trivedi: Cảm ơn các bạn. Chúc năm mới thành công.

 

Văn Hiệp