Đông Tảo - Gà tiến Vua

Văn Hóa Việt Văn hóa làng nghề

Thứ 7, 25/01/2014 10h24

NETVIET - Nuôi gà Đông Tảo là nghề cổ truyền của người dân xã Đông Tảo, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yến. Gà Đông Tảo thuộc danh sách các giống gia cầm quý hiếm của Việt Nam hiện đang được bảo tồn nguồn gen. Thời xưa giống gà này chỉ có vua chúa mới được thưởng thức và người dân nuôi để tiến vua, vì vậy gà Đông Tảo còn có tên là ”Gà tiến Vua”.

 

 

Gà Đông Tảo với đôi chân to và xù xì.

 

Tiềm năng kinh tế từ nuôi gà đặc sản

 

Gà Đông Tảo hay còn được gọi là gà Đông Cảo. Theo giải thích của những người cao niên trong làng thì tên gọi của gà vốn là Đông Cảo, tên địa danh của xã là Đông Tảo. Vì là từ đồng âm nên người ta gọi tên giống gà này theo tên địa danh để dễ nhớ.

 

Ông Đào Đức Thi, Đông Tảo, Khoái Châu, Hưng Yên cho biết: “Đất này là đất bồi của sông Hồng. Các cụ từ đâu đến đây thì chúng tôi không biết. Khoảng 20 đời đã ở vùng trời đất này rồi, có con gà Đông Tảo từ đó đến giờ. Ngày xưa có những Tết Ông Công, hay là đi rước kiệu, đi lấy nước ở sông Hồng về cúng chùa thì phải có con gà Đông Tảo.”

 

Nhiều người cho rằng, gia đình nào chọn được gà Đông Tảo để cúng trong đêm Giao thừa thì năm đó sẽ làm ăn phát đạt. Bởi vậy, gần đến Tết, rất nhiều người có nhu cầu tìm mua gà Đông Tảo. Theo những người dân nuôi gà, năm nay, gà Đông Tảo có giá từ 2 - 5 triệu đồng một con, riêng những con gà có cặp chân to, thô, màu lông đẹp, giá có thể lên đến cả chục triệu đồng nhưng vẫn hút khách. Hiện nay gà Đông Tảo đã được cả nước biết đến, giá trị của gà Đông Tảo rất cao. Trong 2,3 năm trở lại đây người dân tích cực phát triển gà Đông Tảo, tiêu thụ trên thị trường trong nước rất tốt.

 

Gà Đông Tảo là loài rất khó tính, nơi nuôi nhốt phải rộng rãi, tùy theo độ tuổi của gà mà  người Đông Tảo có những kỹ thuật nuôi hợp lý. Chăm sóc gà từ một năm đến một năm rưỡi bằng cám tự nhiên không thúc tăng trưởng thì gà mới cho thịt. Máng ăn, máng uống của gà phải thường xuyên vệ sinh sạch sẽ, chuồng trại phải liên tục quét dọn. Bên cạnh đó người làm nghề cũng thường xuyên tiêm phòng dịch để gà phát triển và sinh trưởng tốt. Một con gà Đông Tảo có thể nặng từ 3 – 6 kg. Bên cạnh đó, chúng thường đẻ trứng ít hơn các giống gà khác. Gà bắt đầu đẻ lúc 160 ngày tuổi.

 

Gà Đông Tảo càng già càng quý. Thịt có mùi vị thơm ngon đặc trưng không lẫn với bất kỳ loại gà nào. Một con gà Đông Tảo to thường được chế biến 7- 10 món mà món nào cũng độc đáo. Nhưng có lẽ, thơm ngon nhất là món ngon từ cặp “chân voi” mà người sành ăn ví von là món “vảy rồng hầm thuốc bắc”. Những món ăn chế bến từ gà Đông Tảo luôn được coi là đặc sản ưa thích sử dụng ở nhiều nơi.

 

Gà Đông Tảo đang được giữ giống bằng nhiều phương cách, và đã được chương trình “Bảo tồn quỹ gen vật nuôi” của Viện chăn nuôi, Bộ NN & PTNT chú trọng giữ gen thuần chủng.Giống gà quý này đang được địa phương bảo tồn và nhân giống. Toàn xã Đông Tảo có 2.200 hộ nuôi gà, trong đó có hơn 1.000 gà thuần chủng trưởng thành. Với giá thành bán cao, nghề nuôi gà Đông Tảo truyền thống đã giúp người dân địa phương có cuộc sống no đủ ổn định. Hiệu quả kinh tế so với gà thông thường cao gấp 2, gấp 5 thậm chí gấp 10 lần.

 

Gà Đông Tảo không ở đâu có, với những đặc tính ưu việt, giống gà nảy còn nhận được sự quan tâm của bạn bè quốc tế. Tháng 8 năm 2012, Hoàng tử Nhật Bản Akishino trong chuyến thăm Việt Nam đã về tận làng nghề gà Đông Tảo, Hoàng tử Akishino đã tỏ ra thích thú khi được tận mắt nhìn ngắm giống gà nổi tiếng của Việt Nam.

 

Làm giàu từ sản phẩm địa phương

 

Với vai trò Chủ tịch hội chăn nuôi và kinh doanh gà Đông Tảo, anh Lê Quang Thắng có nhiều việc để làm. Ngoài thời gian chăm sóc đàn gà quý, anh lại bận bịu với sách vở, giấy bút… Muốn nuôi gà tốt, mang lại lợi nhuận cao thì những người làm nghề phải thường xuyên tham khảo, học hỏi những kĩ thuật nuôi tiên tiến. Có trong tay nhiều kinh nghiệm nhưng không vì thế anh Thắng xao nhãng những việc này.

 

“Tôi tâm huyết với nghề chăn nuôi gà Đông Tảo, thứ nhất vì vốn đầu tư ban đầu không đáng gì so với những loại hình kinh tế khác. Thứ hai, địa điểm nuôi không nhất thiết quá rộng. Thứ ba là nuôi gà Đông Tảo từ bé đến lớn, hàng ngày chăm chút mình thấy nó như con vật để chơi, ngắm.” - Anh Lê Quang Thắng, Đông Tảo, Khoái Châu, Hưng Yên nói.

 

Từ một người không biết công nghệ thông tin, anh Thắng mày mò học cách sử dụng máy vi tính và mạng Internet, anh chia sẻ nhiều lúc thấy mọi người kể về những tài liệu chăn nuôi có trên mạng anh cũng tò mò. Từ lúc có máy tính đến nay, anh thường xuyên cập nhật kịp thời những thông tin về thị trường cũng như những kiến thức chăn nuôi bổ ích để áp dụng làm nghề.

 

Hơn mười năm trước, anh Thắng khởi nghiệp với nghề trồng trọt các loại cây ăn quả. Thời ấy cũng chưa mấy người ở quê anh chú trọng việc phát triển giống gà Đông Tảo. Nhận thấy giống gà này có nhiều đặc điểm nổi trội, có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển, anh Thắng tính toán đến việc chuyển hướng làm kinh tế. Anh Thắng chia sẻ: “Hơn 10 năm trước tôi mua có 10 con với giá hơn 500 nghìn ngày đó rất to. Trong quá trình nuôi, tôi thấy giống gà này khá dễ nuôi, sức đề kháng tốt, phát triển nhanh. Đồng nghĩa với việc đó, tôi nuôi một vài lứa tôi cứ nuôi kế và nhân rộng.”

 

Coi nghề nuôi gà là đam mê, được chăm sóc gà là một niềm vui. Bằng sức trẻ và sự nhạy bén làm kinh tế, anh Thắng đã áp dụng thành công nhiều kĩ thuật nuôi gà khoa học. Sau những nỗ lực và cố gắng, hiện nay gia đình anh Thắng có số lượng gà luôn ổn định giao động trong khoảng 500 con. Chỉ tính riêng số gà thương phẩm bán dịp tết năm 2014 là 200, trong đó có 100 con gà thịt thuộc loại thế hệ gà f3 và 100 con gà Đông Tảo đời f1 bán cho khách mua làm quà biếu. Đây là những con gà khỏe mạnh, với cân nặng từ 3,5 kg trở lên. Ngoài ra anh luôn duy trì khoảng 100 con gà mái đẻ để bảo tồn nguồn giống lâu dài.

 

Ngay từ những ngày đầu tháng chạp gia đình anh đã tiến hành trả hàng cho khách. Số gà còn lại là của những đơn hàng cuối cùng và có cả những con gà anh để bán năm sau. “Tết năm 2012, trào lưu dùng gà làm quà biếu cũng đã nhiều, tôi ấn tượng nhất là kỉ niệm có một doanh nghiệp đặt hàng của gia đình tôi 50 con gà trống hàng thuần chủng với yêu cầu thịt sẵn. Buổi chiều hôm đó gia đình tôi rất vui như nhà có việc, tôi phải nhờ khoảng 10 người trong gia đình đến làm thịt gà.” – Anh Thắng nói.

 

Nghề nuôi gà quý Đông Tảo cũng lắm công phu, ngoài việc chăm sóc, người nuôi phải tính toán thời gian quay vòng hợp lý. Dịp này là lúc anh Thắng bắt tay đầu tư vào lứa gà tiếp theo. Số lượng gà con hiện nay của anh khoảng 200 con, được anh áp dụng những kĩ thuật chăm sóc đặc biệt…dự tính sẽ xuất bán vào mùa thu năm sau. Sau Tết anh sẽ gây thêm một lứa để bán vào dịp cuối năm.

 

Chiều 30 tết, sau những bận rộn, anh Thắng cùng vợ tới thăm mẹ. Năm nào cũng vậy, anh chị luôn ngắm từ trước một con gà đẹp, khỏe mạnh nhất để dành cho dịp này. Món quà giản dị mang nhiều ý nghĩa do chính tay anh chị ấp nở và chăm sóc.

 

Một năm làm nghề thành công đã qua, hướng đến năm mới với bao dự định. Lúc này, anh Thắng toàn tâm thành kính hướng về tổ tiên. Yêu quê hương và yêu nghề, anh đặt lên vai mình trách nhiệm giữ gìn và phát triển tốt nghề nghề truyền thống cha ông để lại. Mùa xuân đến với gia đình anh chị thật ấm cúng. Tết là dịp để người ta hướng về tổ tiên, nguồn cội và cũng là dịp anh dạy các con những điều hay trong cuộc sống. Những lúc này anh cũng không quên nói với các con về nghề truyền thống của quê hương.

 

Tuấn Đức