Bò sữa Ba Vì

Văn Hóa Việt Văn hóa làng nghề

Thứ 6, 28/02/2014 18h1

NETVIET - Ba Vì là một vùng đất địa linh nhân kiệt, thuộc Xứ Đoài, cách Thủ đô Hà Nội 60 km về phía Tây. Chăn nuôi gia súc, gia cầm là một trong những thế mạnh của nơi này. Với những nỗ lực bền bỉ, không ngừng, bà con các xã miền núi của huyện Ba Vì đã có thu nhập cao với sức tăng trưởng ngày càng bền vững nhờ mạnh dạn đưa bò sữa vào làm giải pháp tháo gỡ bài toán xóa đói nghèo.

 

 

Nuôi bò sữa xóa nghèo

 

Trước đây, nông dân các xã miền núi huyện Ba Vì như xã Vân Hòa, Tản Lĩnh, Ba Trại, Cổ Đô loay hoay lo đủ ngày đôi lần đỏ bếp; lũ trẻ được cắp sách đến trường đã cả là một niềm mong mỏi. Cuộc sống khá giả, với chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao luôn là một ước mơ xa xôi. Cuối cùng, nghề chăn nuôi bò sữa đã được bà con chọn lựa và quyết tâm gắn bó sau bao khó khăn.

 

“Hiện tại, gia đình tôi có 12 con bò, 7 con đang khai thác cho lượng sữa từ 100 đến 120 kg một ngày, 13.000/ kg. Trừ chi phí còn khoảng 1 triệu một ngày.” Anh Nguyễn Văn Khương, Vân Hòa, Ba Vì, Hà Nội cho biết.

 

Theo ông Nguyễn Đinh Hồng, Phó chủ tịch xã Vân Hòa, Ba Vì, Hà Nội nghề chăn nuôi bò sữa ở địa phương đã phát triển từ năm 2008. Hiện nay, phát triển ở mức chăn nuôi nông hộ là chủ yếu. Toàn xã có 600 hộ chăn nuôi bò sữa. Hiện nay bò sữa chiếm trên 50% cơ cấu kinh tế của địa phương và chiếm trên 58% cơ cấu nội ngành nông nghiệp. Chính quyền xã xác định chăn nuôi bò sữa là kinh tế mũi nhọn để có những chính sách khuyến khích bà con như khoanh vùng để bà con đưa ra xa dân cư đảm bảo vấn đề môi trường.

 

Thiên nhiên đã ban tặng cho nơi này một kiểu khí hậu đặc thù như các khu vực ôn đới với nhiệt độ không khí và độ ẩm thích hợp cho phép phát triển đàn bò sữa và những cánh đồng cỏ rộng lớn. Với kiểu khí hậu lý tưởng này, đàn bò có thể giảm thiểu quá trình thải nhiệt do nhiệt độ tăng cao, giúp tăng khả năng sinh sản và cho sữa ở bò.

 

Chính vì vậy bà con quyết định đầu tư mở rộng quy mô đàn bò. Tuy nhiên khi bắt tay vào cuộc lại gặp rất nhiều khó khăn. Đầu tiên là vốn. Ngay vào thời điểm cuối năm 2010, giá một con bò cái giống chừng vài tuần tuổi đã khoảng 6 - 7 triệu đồng/con. Với người nông dân, đó là một con số quá lớn. Vì thế, muốn nuôi bò sữa cũng không hề đơn giản.

 

Bò sữa với nông dân Ba Vì rất quan trọng. Vào mùa hè, nhiều bà con còn ưu tiên bò hơn người. Nhà có 5 quạt máy thì dành hết 4 cái để quạt cho bò mát mẻ, không bị giảm sức mà cho sữa ít đi. Khi bò bệnh, bà con phải trực đêm trực ngày ngoài chuồng, lo lắng thuốc men, vì thu nhập của bà con đều trông nhờ vào con bò.

 

Sau nhiều nỗ lực, từ những con bò đầu tiên, nhiều hộ gia đình đã bắt đầu có vốn để mua thêm bò, mở rộng quy mô sản xuất. Các chuồng trại được đầu tư theo mô hình chuẩn, chuồng 4 mái, hệ thống bơm nước tự động, máng ăn sạch sẽ, còn có sân sau để bò vận động. Ngoài ra bà con đã đầu tư xây dựng hệ thống biogas, vừa đảm bảo vệ sinh môi trường lại có nguồn gas phục vụ sinh hoạt hàng ngày.

 

Hiện nay, rất nhiều hộ trong huyện có thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Có được thành công ấy, phải kể đến vai trò của một công ty sữa trong những năm qua. Vừa được thành lập công ty đã nhận mua toàn bộ số sữa của người dân với giá ưu đãi, 100% lượng sữa đều được công ty thu mua hết. Nhờ vậy bà con không lo về đầu ra mà yên tâm sản xuất.

 

Ba Vì hiện có khoảng 1.500 hộ nuôi bò sữa với tổng đàn 5.500 con. Ba Vì hiện là vùng nguyên liệu sữa chính của Hà Nội. Nông dân Ba Vì đang trên con đường xây dựng một vùng nguyên liệu sữa đảm bảo tươi ngon, sạch.

 

Phát triển đàn bò từ khó khăn

 

So với nhiều hộ dân khác ở xã Vân Hòa - một trong những xã miền núi nuôi bò sữa nhiều nhất huyện Ba Vì, ông Nguyễn Văn Đạt không phải là người nuôi bò sữa có quy mô lớn. Nhưng ông lại là người có vai trò quan trọng trong việc phát triển nghề nuôi bò sữa của địa phương.

 

Sinh ra ở vùng đồng cỏ Ba Vì, thuở nhỏ được ngày ngày gặp gỡ và cảm nhận được tình yêu với đàn bò của anh hùng Hồ Giáo, ông Đạt sớm đã có ước mơ theo nghề chăn nuôi, ước mơ nhỏ bé đó bắt đầu được thực hiện khi ông quyết định theo học ngành thú y. Ra trường về địa phương, ông may mắn được phân công phụ trách mảng chăn nuôi và làm thú y của xã.

 

Ông Nguyễn Tiến Đạt cho biết: “Tôi cũng có một ước mơ là sau này vào học ngành thú y, sau khi học xong văn hóa, tôi chuyển sang thi vào chăn nuôi thú y năm 1986, sau đó đến 1987 ra trường, 1989 nguyện vọng của tôi là không muốn đi xa mà muốn về quê hương phục vụ.”

 

Những năm 2004 - 2006, sữa bò mất giá, các báo rầm rộ đưa tin “bò sữa nối đuôi nhau vào lò mổ” vì nông dân đem bò sữa bán thịt. Chưa kể đại dịch Melamine khiến một số công ty sữa chao đảo, bà con không còn đầu ra, cả làng phải bán bò. Ông nhìn đàn bò của làng mình cứ thưa thớt đi, cánh đồng ngô cao sản làm thức ăn cho bò ngày nào giờ xơ xác mà trong lòng xót xa, băn khoăn không biết tìm cách nào tháo gỡ.

 

Ông quyết định mua tài liệu, tìm hiểu về kỹ thuật nuôi bò sữa, đến Trung tâm đồng cỏ Ba Vì để nghe tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật, tận mắt tiếp cận mô hình nuôi bò sữa. Có kiến thức, kinh nghiệm, kỹ thuật nuôi bò… ông Đạt càng quyết tâm thực hiện dự định của mình.

 

Đầu tiên ông đến từng hộ động viên bà con nuôi lại bò. Đây là công việc khó khăn nhất vì nhiều bà con sau thất bại đã không còn tin tưởng vào đàn bò sữa. Thật may có nhiều gia đình nghe theo, tiếp tục cầm cự và vượt qua.

 

Với tư cách là người đứng mũi chịu sào, ông cùng vài người trong làng tìm đầu ra cho sữa bò, phụ trách mảng thụ tinh và chữa bệnh cho bò của cả làng, điều này cũng làm bà con yên tâm phẩn nào mà giữ lại bò. Chuyện làm ăn của ông Đạt và bà con nuôi bò sữa ở xã Vân Hòa nói riêng và toàn huyện Ba Vì nói chung đang ngày càng ổn định. Từ năm 2007, ông Đạt chính thức hợp tác với Công ty CP Sữa quốc tế (IDP), đảm bảo đầu ra cho bà con. Ông chịu trách nhiệm đứng ra thu mua sữa. Ngày hai lần, buổi trưa và chiều muộn bà con nô nức chở sữa đến nhà ông gom vào bình làm lạnh giao cho công ty sữa.

 

Đời sống người dân đã thay đổi hẳn. Chỉ từ đàn bò sữa mà nên cơ nghiệp lớn, bản thân ông cũng mãn nguyện vì không chỉ thực hiện được ước mơ của mình mà còn giúp được cho nhiều người thoát nghèo vượt khó.

 

Sau bao thất bại cay đắng, thậm chí trắng tay, nghề chăn nuôi bò sữa đã trở thành "đầu cơ nghiệp" của nông dân Bà Vì, nhiều hộ gia đình đã trở thành đại gia bò sữa. Cuộc sống của người dân nơi đây đang ngày càng đổi mới, bộ mặt làng xóm khang trang lên từng ngày.

 

Đỗ Hiên - Quốc Hà